युवालाई व्यावहारिक सीप प्रदान गर्दै स्वदेश तथा विदेशमा रोजगारीका अवसरसँग जोड्ने उद्देश्यसहित भक्तपुरको दधिकोटमा एभरेष्ट मल्टी स्किल प्रालि सञ्चालनमा आएको छ। नेपालकै सबैभन्दा धेरै क्षेत्रफलमा फैलिएको पहिलो अन्तर्राष्ट्रियस्तरको तालिम केन्द्रका रूपमा दाबी गरिएको यस संस्थाको भवन उद्घाटन युवा, श्रम तथा रोजगारमन्त्री रामजी यादवले आइतबार गरेका हुन्।
आवासीय सुविधासहित विभिन्न क्षेत्रमा सीपमूलक तालिम सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखिएको केन्द्रको नेतृत्व गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए आईसीसी) का उपाध्यक्ष तथा मलेसियामा सफल व्यवसायीका रूपमा परिचित खगेन्द्र न्यौपानेले गरेका छन्।
नेपालमा बेरोजगारीको समस्या समाधान गर्न बजारको मागअनुसार दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्नुपर्ने आवश्यकता बढिरहेका बेला सञ्चालनमा आएको यस केन्द्रले सीप विकास, व्यावसायिक दक्षता अभिवृद्धि तथा रोजगारीसँग जनशक्तिलाई जोड्ने क्षेत्रमा योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
उद्घाटन समारोहलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री यादवले नेपालमा बेरोजगारीको समस्या मात्र नभई बजारले खोजेको सीप र उत्पादन भइरहेको जनशक्तिबीचको अन्तर पनि प्रमुख चुनौतीका रूपमा रहेको बताए।
‘एकातिर युवाहरू रोजगारी खोजिरहेका छन् भने अर्कातिर उद्योग, निर्माण, पर्यटन, कृषि, सूचना प्रविधि तथा सेवा क्षेत्रमा दक्ष जनशक्तिको आवश्यकता छ,’ उनले भने, ‘बजारको मागअनुसार सीप, सीपअनुसारको रोजगारी र रोजगारीबाट आत्मनिर्भरता हासिल गर्नु प्राथमिकता हुनुपर्छ।’
मन्त्री यादवले युवालाई शैक्षिक प्रमाणपत्रमा मात्र सीमित नराखी व्यवहारमा काम गर्न सक्ने दक्ष जनशक्तिका रूपमा विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिए। तालिम लिनेको सङ्ख्यालाई मात्र उपलब्धिको आधार मान्न नहुने उल्लेख गर्दै तालिमपछि कति जनाले रोजगारी पाए, कति जनाले उद्यम सुरु गरे र उनीहरूको आम्दानीमा कति सुधार आयो भन्ने आधारमा पनि सीप विकास कार्यक्रमको प्रभावकारिता मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।
‘युवालाई प्रमाणपत्र मात्र होइन, काम गर्ने सीप दिनुपर्छ। तालिम मात्र होइन, रोजगारीसँग जोड्ने अवसर पनि दिनुपर्छ,’ मन्त्री यादवले भने।
सीप विकास कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाउन सरकार, निजी क्षेत्र, तालिम प्रदायक संस्था र स्थानीय तहबीच सहकार्य आवश्यक रहेको उनले बताए। निजी क्षेत्रको लगानी र तालिम प्रदायक संस्थाको भूमिकाले बजारको आवश्यकताअनुसार जनशक्ति उत्पादन गर्न सहयोग पुग्ने उनको भनाइ थियो।
युवालाई विदेश जानबाट रोक्नु मात्र सरकारको उद्देश्य नभएको स्पष्ट पार्दै मन्त्री यादवले नेपालमै सम्मानजनक रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्नु आवश्यक रहेको बताए। वैदेशिक रोजगारीमा जाने युवालाई समेत दक्ष, सुरक्षित र मर्यादित श्रमिकका रूपमा स्थापित गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।
युवा, श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयले आन्तरिक रोजगारी प्रवर्द्धन, वैदेशिक रोजगारीलाई मर्यादित बनाउने, सीप विकास तथा उद्यमशीलतालाई प्रोत्साहन गर्ने र श्रमिकको सम्मान सुनिश्चित गर्ने विषयलाई प्राथमिकतामा राखेको उनले बताए।
एभरेष्ट मल्टी स्किल प्रालिका अध्यक्ष खगेन्द्र न्यौपानेले सीपविना वैदेशिक रोजगारीमा जाँदा श्रमिकले आफ्नो समय र श्रमअनुसारको प्रतिफल प्राप्त गर्न कठिन हुने बताए। दक्षता अभावमा कम तलबमा काम गर्नुपर्ने र व्यावसायिक प्रगतिको अवसरसमेत सीमित हुने भएकाले विदेश जानुअघि सीप हासिल गर्न उनले युवालाई आग्रह गरे।
‘अदक्ष व्यक्तिलाई दक्ष बनाएर मात्र स्वदेश तथा विदेशमा काम गर्दा राम्रो हुन्छ,’ न्यौपानेले भने।
विदेशमा प्राप्त गरेको व्यावसायिक अनुभव र अवसरलाई सीप विकाससँग जोड्दै युवालाई दक्ष बनाउने दिशामा तालिम केन्द्रले भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ। आवासीय सुविधासहित सञ्चालन गर्न सकिने यस केन्द्रले प्रशिक्षार्थीलाई तालिममा केन्द्रित हुन सहज वातावरण उपलब्ध गराउने लक्ष्य राखेको अर्का संचालक अनन्तराम खतिवडाले जानकारी दिए ।
अन्तर्राष्ट्रियस्तरको तालिम सञ्चालन गर्ने लक्ष्यसहित स्थापना गरिएको केन्द्रले सीपयुक्त जनशक्ति उत्पादन, श्रमिकको क्षमता अभिवृद्धि र रोजगारीका अवसर विस्तारमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने कुरा भने सञ्चालन हुने तालिमका विषय, गुणस्तर, प्रशिक्षार्थीको सहभागिता र तालिमपछिको रोजगारीसँगको आबद्धताले निर्धारण गर्नेछ।
कार्यक्रममा सांसद राजीव खत्रीले बडादशैंको सुरुवातकै दिन गोरखाको बूढीगण्डकी नदीमा आएको बाढीप्रति दुःख व्यक्त गरे। उनले बूढीगण्डकीमा आएको बाढीलाई भोटेकोशी क्षेत्रमा यसअघि आएको बाढीपछिको अर्को प्राकृतिक विपद्का रूपमा उल्लेख गर्दै मुलुकले पटक–पटक प्राकृतिक विपद्को सामना गर्नुपरेको बताए।
सीप विकास र रोजगारी सिर्जनालाई प्राथमिकतामा राख्दै सञ्चालनमा आएको एभरेष्ट मल्टी स्किलले युवालाई व्यावहारिक ज्ञान र सीप उपलब्ध गराउनुका साथै स्वदेश तथा विदेशको श्रम बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने जनशक्ति निर्माणमा योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
