काठमाडौं – नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघभित्रको विवाद अब औपचारिक असन्तुष्टिबाट संस्थागत संकटतर्फ उन्मुख भएको संकेत देखिएको छ। बहुमत पदाधिकारी तथा कार्यसमिति सदस्यहरूको सामूहिक राजीनामाले संघभित्रको नेतृत्वप्रति गहिरो अविश्वास रहेको स्पष्ट पारेको छ।
संघभित्र लामो समयदेखि देखिँदै आएको आन्तरिक मतभेद अन्ततः विस्फोटको बिन्दुमा पुगेको विश्लेषकहरू बताउँछन्। पदाधिकारीहरूको आरोप केवल व्यक्तिगत असन्तुष्टिमा सीमित नभई संस्थागत सञ्चालन, पारदर्शिता, निर्णय प्रक्रिया र सरोकारवालासँगको सम्बन्ध जस्ता आधारभूत पक्षमा केन्द्रित देखिन्छ। यसले संघको नेतृत्वशैलीप्रति गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।
विशेषगरी, निर्णय प्रक्रियामा सामूहिकता अभाव, सल्लाहकारहरूको भूमिकाको अवमूल्यन, र संघलाई व्यक्तिकेन्द्रित ढंगले सञ्चालन गरिएको आरोपले संगठनभित्र लोकतान्त्रिक अभ्यास कमजोर भएको संकेत गर्छ। वैदेशिक रोजगारजस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा क्रियाशील संस्थामा यस्तो अवस्था रहनु दीर्घकालीन रूपमा श्रमिकको हितमा समेत प्रतिकूल हुन सक्ने जानकारहरूको भनाइ छ।
राजीनामा दिने पक्षले नयाँ जनादेशको माग गर्नु केवल नेतृत्व परिवर्तनको माग मात्र नभई संगठनलाई पुनर्संरचना गर्ने प्रयासको रूपमा पनि हेरिएको छ। बहुमत सदस्य बाहिरिएपछि कार्यसमिति प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन हुन नसक्ने अवस्था सिर्जना भएको उनीहरूको दाबीले अबको बाटो निर्वाचनतर्फ नै मोडिने सम्भावना बलियो बनाएको छ।
यस घटनाले नेपालका पेशागत संघसंस्थाहरूमा देखिँदै आएको आन्तरिक राजनीति, स्वार्थ समूहको प्रभाव र संस्थागत संस्कारको अभावलाई पुनः सतहमा ल्याएको छ। अब सम्बन्धित निकायहरूले यसलाई केवल एक संगठनको विवादका रूपमा नभई समग्र क्षेत्रको विश्वसनीयतासँग जोडिएको विषयका रूपमा हेर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
यदि समयमै समाधान खोजिएन भने, यसको प्रभाव वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा मात्र सीमित नरही श्रमिकको अधिकार, व्यवसायिक वातावरण र नीति निर्माण प्रक्रियामा समेत पर्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
