कुवेतमा विषाक्त मदिराले बढ्दै नेपालीको मृत्यु – कहिले बन्ने सचेत ?

रोजगारमञ्च
साउन ३०, २०८२
0

रोजगारीको सपना लिएर टाढा परदेश पसेका नेपालीहरू मध्ये फेरि ६ जना अब कहिल्यै घर फर्कने छैनन्। कुवेतमा अवैध र विषाक्त मदिरा सेवनका कारण १३ एसियालीमध्ये ६ जना नेपालीको मृत्यु भएको छ। तीमध्ये ५ पुरुष र १ महिला छन्। उनीहरूको लास अहिले परदेशी अस्पतालको चिसो कोठामा छ — घरमा परिवार अझै फोनको घन्टी पर्खिरहेको छ, जसमा कहिल्यै ‘घर आउँछु’ भन्ने आवाज आउने छैन।

कुवेतस्थित नेपाली दूतावासका अनुसार, घटनाको विस्तृत विवरण संकलन भइरहेको छ। कुवेत स्वास्थ्य मन्त्रालयले गत शनिबारदेखि मात्रै ६३ जना यसरी विषाक्त मदिराबाट बिरामी परेको जनाएको छ। तीमध्ये ५१ जनाको मिर्गौलाको डायलासिस भइरहेको छ, २१ जनाको दृष्टि गुमेको छ र ३१ जनालाई भेन्टिलेटरमा राखेर उपचार भइरहेको छ।

मृत्यु हुने २ जना आदान अस्पतालमा, बाँकी ४ जना सालबिया क्षेत्रमा कम्पनीको मजदुर शिविरमै परेका थिए। उनीहरू निर्माण क्षेत्रमा पसिना बगाउने साधारण श्रमिक थिए, जसको जिन्दगी ‘एक घुट्की’को लापरबाहीले अन्त्य गरिदियो।

प्रतिबन्धित देशमा ‘घरेलु विष’

कुवेतमा मदिरा उत्पादन, बिक्री र सेवन कानूनी रूपमा पूर्ण प्रतिबन्धित छ। तर, प्रतिबन्धकै आडमा लुकिछुपी उत्पादन हुने र मजदुर बस्तीमा बेचिने ‘घरेलु’ मदिरा नै यस्तो मृत्युको मुख्य कारण बनिरहेको छ। यसपटकको अनुसन्धानले उक्त मदिरामा ‘मेथानोल’ मिसाइएको देखाएको छ — जुन एन्टिफ्रिज, सोल्भेन्ट र इन्धन बनाउन प्रयोग हुने प्राणघातक रसायन हो।

मानव सेवनका लागि नबनाइएको मेथानोल शरीरमा पुगेपछि टाउको दुखाइ, वाकवाकी, दृष्टिहीनता, कोमा र अन्ततः मृत्यु समेत निम्त्याउँछ। यसको असर यति तीव्र हुन्छ कि केही घण्टाभित्रै अंग फेल हुन थाल्छ।

यो पहिलो घटना होइन। कोरोना महामारीको समयमा पनि यस्तै मदिरा सेवनबाट १२ नेपाली श्रमिकको मृत्यु भएको थियो। तर, त्यस घटनापछि पनि व्यापक चेतना अभाव, कानूनी कार्यान्वयनको कमजोरी र व्यक्तिगत असावधानीका कारण यस्ता त्रासदी दोहोरिइरहेका छन्।

यो घटनाले स्पष्ट सन्देश दिन्छ — रोजगारीको सपना ठूलो भए पनि ज्यान र स्वास्थ्यभन्दा ठूलो केही छैन। प्रतिबन्धित देशमा अज्ञात स्रोतको मदिरा सेवन गर्नु केवल कानूनी जोखिम मात्र होइन, ज्यानसँग खेलवाड हो।

विदेशमा रहेका प्रत्येक नेपाली श्रमिकले यसबाट सिक्नुपर्छकी अज्ञात वा अवैध स्रोतको मदिराबाट पूर्ण टाढा रहन, अस्वाभाविक लक्षण देखिए तुरुन्त अस्पताल जान, सहकर्मीलाई पनि सचेत बनाउन किनकि एकको गल्तीले धेरैको जीवन बर्बाद होस् ।

वैदेशिक रोजगारीमा जानेहरूलाई हवाईजहाज चढ्नु अघि नै यस्तो जोखिमबारे अनिवार्य प्रशिक्षण र चेतना कार्यक्रम दिनुपर्छ। दूतावास र श्रम सहचारीहरूले श्रमिक बस्तीमा नियमित निरीक्षण र सचेतना अभियान चलाउनुपर्छ।

कुवेत मात्र होइन, खाडीका धेरै मुलुकमा नेपाली श्रमिक हरेक वर्ष यस्तै कारणले ज्यान गुमाइरहेका छन्। प्रश्न यति मात्र हो — हामी अझै पनि ‘समाचारको लाइन’ बन्नेछौं, कि अब सचेत भएर आफ्ना सपना र ज्यान दुवै बचाउनेछौं ?