मंगलवार, जेष्ठ ०८ गते, २०७५
आइतवार, २०७४ आश्विन २९ गते २२:२४

रोजगारमञ्च l विदेशमा बस्ने नेपालीहरूको साझा संस्था गैरआवासीय नेपाली संघ अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय परिषदको (एनआरएनए) आठौ विश्वसम्मेलन तथा महाधिबेशन शनिबारबाट सुरु भएको छ । विश्व सम्मेलनसँगै नयाँ नेतृत्व पनि चयन हुने हँुदा राजधानी अहिले एनआरएनमय भएको छ । गैरआवासीय नेपालीहरूको विश्व सम्मेलन चलिरहँदा उनीहरू माथि नेपाल र नेपालीले ठुलो अपेक्षा राखेका छन । एनआरएनएले स्थापनाकालदेखि नै समृद्ध मुलुक निर्माणको परिकल्पना गरिरहँदा उनीहरू माथि देश र आम नेपालीको अपेक्षा थप बढेको हो ।
 
रसियाबाट डा. उपेन्द्र महतोले सुरुवात गरेको एनआरएनए अहिले ७७ देशमा पुगिसकेको छ । ‘नेपाल बाहिरको नेपाल’ भनेर अहिले एनआरएनहरू चिनिरहेका छन् । विदेशमा केही पैसा आर्जन गर्ने र आफ्नो जीवनस्तर बढाएका नेपालीहरू रहेको एनआरएनए प्रति आम नेपालीहरूको अपेक्षा रहनु स्वभाविक हो । 
 
एनआरएनहरूले प्रस्तुत गरेका योजना तथा स्वदेशका लागि गर्ने भनिएका कामहरू अपेक्षाकृत रूपमा हुन नसक्दा धेरै नेपाली निराश बनेका छन् । मुलुकको समृद्धि र विकासका लागि एनआरएनएले धेरै महत्वकांक्षि योजनाहरू अघि सारेको भएता पनि कार्यान्वयन ज्यादै न्यून हुँदा नेपालीहरूमा निराशा छाएको हो । झण्डै–झण्डै काम भन्दा गफ हाक्ने संस्थाका रूपमा एनआरएनएलाई एकथरीले आरोप लागउने गरेका पनि छन् । तर पछिल्ला केही वर्षयता एनआरएनएले अघि बढाएका कामले गर्दा पुन ः एनआरएनहरूप्रतिको विश्वास र अपेक्षा देश र देशवासीमा बढेको छ ।
 
‘हामीले अलि धेरै बहकिएर पुरा गर्न नसक्ने बाचाहरू गरेकै हौ’ आत्मआलोचना गर्दै एनआरएनएका पूर्वअध्यक्ष जीवा लामिछाने भन्छन् –‘तर, एनआरएनएले नेपाल र नेपालीहरूका लागि केही गर्नु पर्छ भन्ने माहोल चै बनाएको छ ।’ लामिछानेले ७ औं विश्व सम्मेलनताका सबै एनआरएनहरूलाई लक्षित गर्दै भनेका थिए– ‘हामी पुरा गर्न सक्ने मात्र बोलौ, अर्थात काम गरिसकेर देखाउ, अनि बोलौ’ । 
 
एनआरएनएप्रतिको बढदो अपेक्षाकै कारण सुरुवातदेखिनै नेपाल सरकार, राजनैतिक दल, संचारजगत र सर्वसाधारणले एनआरएनएलाई दिएको महत्वबाटै प्रष्टै हुन्छ । एनआरएनएको कुनैपनि राष्ट्रिय समन्वय परिषदको कार्यक्रममा नेपाल सरकारका मन्त्री, दलका नेता तथा सरकारी उच्चपदाधिकारीहरूको सहभागिता मात्र होइन विश्वसम्मेलनमा प्रधानमन्त्रिदेखि राष्ट्रपतिसम्मको सहभागिताले पनि उनीहरूप्रतिको अपेक्षा स्वरूप महत्व दिइएको स्पष्ट हुन्छ ।   
 
मुलुकका हितमा गैरआवासीय नेपालीको भूमिका रहने अपेक्षासहित सरकारले एनआरएनहरूले उठाउदै आएको लगानीमैत्री वातावरणको सुनिश्चितता, दोहोरो नागरिकता, सम्पत्ती राख्न पाउने अधिकार, प्रवेशाज्ञा लगायतका थुप्रै सुविधाहरू प्रदान गरिसकेको छ । यसर्थ अब पनि महत्वकांक्षि योजना मात्र सुनाउने र कार्यान्वयन भने विगत जस्तै गफमै सीमित हुने हो भने यो संस्थाको औचित्यमाथि प्रश्न उठ्न सक्छ । 
 
त्यसो त गैरआवासीय नेपालीहरूले देशका लागि केही नगरेका भने होइनन् । धेरै गैरआवासीय नेपालीहरूले व्यक्तिगत तथा सामूहिक रूपमा विभिन्न क्षेत्रमार्फत देशमा लगानी भित्र्याइरहेका छन । तर यो पर्याप्त र अपेक्षा अनुरूप अझै होइन । देश समृद्ध बनाउन संस्थागतरूपमै ठुलो लगानी भित्राउने वातावरण तय उनीहरूले गर्न सक्नुपर्छ । 
 
अझ महत्वपूर्ण पक्ष त गैरआवासीय नेपालीहरूको सबैभन्दा ठुलो संख्या रहेको मध्यपूर्व तथा मलेसियामा उनीहरूको अधिकार र सुरक्षाको सवाल आज पनि जस्ताको तस्तै छ । यस विषयमा एनआरएनएले हरेक विश्वसम्मेलनमा कुरा उठाएपनि ठोस उपलब्धी अहिलेसम्म शुन्य जस्तै छ । झन उनीहरूकै नाममा स्थापित कल्याणकारी कोष गुमनाम हुँदा अलपत्र र समस्यामा पर्ने नेपाली मात्र होइनन सासको आसमा स्वदेश आउन चाहने र वाकसमा लास भएर आउने नेपालीले समेत निकै सास्ती भोगिरहनुपरेको छ । त्यती मात्र होइन सय मिलियन डलरको लगानी कोष, एक एनसीसी एक परियोजना तथा हाइड्रोपावरदेखि लिएर मुलुककै कायापलटसम्मका एनआरएनएका मुद्धा बीचबाटोमै हराएको अवस्था छ अहिले । यहाँ सम्मकी प्रवासमा रहेका ४० लाखभन्दा बढी नेपालीहरूको साझा यो संस्थामा अहिलेसम्म ४० हजार सदस्य पनि बल्ल तल्ल कटेका छन् । 
 
अहिलेको तथ्याङ्कअनुसार, १९ लाख १७ हजार नौ सय तीन नेपाली विदेशमा छन् । यो तथ्याङ्क ‘डकुमेन्टेट’ रूपमा विदेश गएकाको मात्र भएकाले ‘अनडकुमेन्टेट’ रूपमा जानेहरूसमेत जोडेर करिब ४० लाख नेपाली मुलुकबाहिर रहेको अनुमान गरिएको छ । मुलुक छोडेर विदेशिनु हामी नेपालीको बाध्यता पनि हो । महिनाको पाँच हजार मात्रै कमाउने ठाउँ भए म विदेश जाने थिइनँ भन्नेको सख्या ठूलै छ । मुलुकबाहिर बसेर आफ्नै व्यापार, व्यवसाय गर्नेदेखि लिएर मजदुरी गर्नेसम्मले आफ्नो देशबारे चिन्ता लिनु स्वाभाविकै हो ।
 
संचारकर्मी बबिता बस्नेत विदेशमा बस्ने नेपालीहरूले देशप्रतिको सकारात्मक भावभन्दा पनि बिग्रियो, नासियो, अब केही बाँकी छैन, बर्बाद भयो भन्ने नै बढी देखाउने गरेकोमा चिन्ता व्यक्त गर्दछिन् । उनी भन्छिन्–‘हाम्रो राजनीतिक अवस्था अस्थिर भएको हो, वर्षौंदेखि उस्तै यहाँको अस्थिर राजनीतिले मानिसमा निराशा पैदा गरेको छ । तर, यति हुँदाहुँदै पनि नेपालमा अन्त नभएका धेरै कुरा छन् र हुँदै छन् । इन्टरनेटको दु्रतदर सेवा नेपालमा जस्तो कमै मुलुकमा छ । स्वास्थ्य सुविधाको कुरा गर्ने हो भने दाँत भर्नेदेखि लिएर अर्को दाँत राख्ने या दाँतसम्बन्धी सबै कामका लागि नेपालमा जस्तो सस्तो र राम्रो सुविधा अन्त कहीँ छैन । सुरक्षित मातृत्वलगायत स्वास्थ्य क्षेत्रमा राम्रो सुधार भइरहेको छ, शिक्षाको गुणस्तरमा पनि विगतको तुलनामा वृद्धि भएको छ । राजनीतिक खिचातानी मात्रै नहुने हो भने धेरै कुरामा हामी अगाडि बढिरहेका छौँ र आशा गर्ने ठाउँ प्रसस्त छ ।’ 
अहिले कतिपय एनआरएनले आफू बाहिर बसेर नेपालबाट केमा लगानी गरे फाइदा उठाउन सकिन्छ, कसरी र कहाँबाट पैसा आउँछ भनेर त्यतातिर मात्र ध्यान दिएको पाइन्छ । लगानी अनुरूपको फाइदा खोज्नु स्वाभाविक हो तर के गर्दा मुलुक र आफू दुवैलाई फाइदा हुन्छ भन्नेतर्फध्यान दिनु आवश्यक छ न कि आफ्नै कमाइधमाईलाई मात्रै ।
 
प्रत्येक दुई वर्षमा हुने एनआरएनको सम्मेलन नेपालमा बडो धमाका साथ सुरु भए पनि यसको उपलब्धि भने खासै हुने गरेको छैन । एनआरएन सम्मेलन कसले कसलाई जिताउने कसलाई हराउने खेल र नेपालमा रहेका आफन्तलाई भेट्ने अवसर वा बाहना मात्र नबनाउनका लागि यसको नेतृत्वमा रहेकाहरूले फरक धारबाट सोच्नु आवश्यक छ । आखिर हामी सबै नेपाली हौँ, आफ्नो देशको लागि सकेको गर्नु हामी सबैको दायित्व र कर्तव्य दुवै हो । साथै राज्यले पनि जुनसुकै मुलुकमा बसे पनि आफ्ना नागरिकलाई राष्ट्रियताविहीन बनाउन मिल्दैन । गैरआवासीय नेपाली जो जहाँ बसे पनि, जसले जहाँको नागरिकता प्राप्त गरेको भए पनि उनीहरू जन्मँदै नेपाली हुन् त्यसैले त्यो जन्मसिद्ध अधिकारबाट उनीहरूलाई वञ्चित गरिनुहुँदैन ।
 
गैरआवासीय नेपालीको योगदान सामाजिक क्षेत्रमा बढी रहेको धेरैको बुझाइ छ । उनीहरूको विशेषगरी शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा योगदान रहेको देखिएको छ । एनआरएनले स्वस्फुर्त रूपमा स्कुल, स्वास्थ्यचौकी बनाउने, गरिब तथा जेहेनदार विद्यार्थीलाई छात्रवृत्ति प्रदान गर्ने जस्ता सेवाभावका कामसहित मुलुकमा आपतकालीन स्थिति पर्दा सहयोग गरेको देखिन्छ । भूकम्प र नाकाबन्दीका समयमा भूकम्प प्रभावितलाई निःशुल्क उपचार तथा तीन करोडबराबरको औषधि वितरणजस्ता कुराले पनि नेपालीको मन एनआरएनएले जितेको थियो ।
 
एनआरएनको नेपालमा भौतिक संरचना, रोजगारी निर्माणलगायत क्षेत्रमा राम्रो उपस्थिति देखिएको छ । आर्थिक पत्रकार समाज सेजनले सन् २०१४ मा गरेको एक अध्ययनअनुसार गैरआवासीय नेपालीको विकासशील नौ जिल्लामा मात्र सन् २०१४ को अन्त्यसम्ममा करिब २९ अर्ब ८५ करोड लगानी भएको देखिएको छ । सो लगानी जम्मा ६७ ओटा व्यवसाय र केही उद्योगमा रहेको छ । जसमध्ये ४९ वटा सेवा प्रदायक व्यापार हुन् भने आठवटा ऊर्जामा लगानी भएको देखिन्छ । त्यसैगरी सातवटा उत्पादनमुखी व्यवसाय छन् भने तीनवटा बिनाफाइदा अर्थसहयोगमा समर्पित संस्था र कम्पनी छन् । उनीहरूको सो लगानीबाट करिब आठ हजारभन्दा बढी रोजगारी सिर्जना भएको छ, जसमा पुरुष पाँच हजारभन्दा बढी छन् भने महिला तीन हजारजति छन् । हुनत व्यक्तिगतरूपमा लगानी गर्ने एनआरएनहरू धेरै छन् त्यो तथ्यांकमा नआएको हुनसक्छ ।
 
विनाशकारी भुकम्पको समयमा यो संस्थाले उद्धार तथा राहतमा देखाएको तत्परता, लाप्राक नमुनावस्ती निर्माण, हालसालैको बाढीपीडितलाई गरेको सह्याताले मात्र अहिले यो संस्थाको गरिमा र औचित्य उच्च बनाएको छ । अबका दिनमा यो गरिमा उच्च बनाउदै मुलुक समृद्धिमा योगदान दिने हो भने यो विश्वसम्मेलन पद र रमझम भन्दा पनि निश्चित एजेण्डामा केन्द्रित हुनु जरुरी छ । 
 
भर्खरै बन्न लागेको शाख जोगाउने हो भने यो संस्था यस पटकको विश्वसम्मेलनमा महत्वकांक्षा, हल्ला, पदलोलुप्ता र औपचारिकता भन्दा पनि केही ठोस घोषणा गर्न उद्यत होस । यसै सम्मेलनबाट देश र आम नेपालीले साच्चै एनआरएनप्रतिको भरोसा अब पुग्छ भन्ने सोचुन । मानवीय सह्यातामा पछिल्लो समय जुन सहृदय यो संस्थाबाट आम नेपालीले अनुभूत गरे देश निर्माणमा पनि सीप, पुँजी र अनुभवको उपल्लो संगम अक्टोबर १८ बाट सुरु हुन सकोस् ।
-अर्थ र रोजगारबाट
 
 



प्रतिक्रिया पठाउनुस्
नाम *
ईमेल *
ठेगाना *
प्रतिक्रिया *
क्याप्चा *
  [Reload Image]
 
 
   

अरु समाचारहरु :: अन्तर्वार्ता / बिचार
1.   नेपालका युवा सुहाउँदो काम कफी व्यवसाय हो
2.   सुन भरियाको कथा : वैध बाटो, अवैध कारोबार
3.   एनआरएनप्रतिको अपेक्षा र उनीहरुले जगाएको आशा
4.   एनआरएनएको संस्थागत तथा दिगो विकासका लागि 'भिजन २०२०'
5.   एसिया प्यासिफिक क्षेत्रका समस्या समाधानका लागि मेरो उम्मेदवारी
6.   वैदेशिक रोजगार सुधार्न फिलिपिन्सबाट सिक्नेकी !
7.   बिपत्तिमा डुबेको वैदेशिक रोजगारको स्रोत क्षेत्रलाई व्यवसायीको उपहार ! ‘ब्ल्याक लेबल’
8.   एनआरएनए साझा चौतारी बन्नुपर्छ
9.   एक परदेशिको आत्मकथन : नचाहदा नचाहदै जन्मियो अपराध - शम्भु सुस्केरा
10.   असोज पहिलो सातासम्म संघको भवन निर्माण शुरु हुन्छ
11.   अनुभूति : बरदुबई पार्कमा नेपाली जोडीका पीडा - युवराज नयाँघरे
12.   भाषण होइन स्पष्ट रोडम्याप र पुरा गर्ने आधारसहित अघि बढेको छु : गडतौला
13.   २०७३ मा वैदेशिक रोजगार उपलब्धिभन्दा विवादै विवाद
14.   संघको नेतृत्वतहमा श्रेष्ठको खोजी
15.   म व्याक हुन तयार छु, तर फोरमबाट एउटै प्यानल आउछ : प्रज्ञान न्यौपाने
16.   वैदेशिक रोजगार विभागले दिने अनलाइन सेवाबारे विस्तृत जानकारी : सूर्यप्रसाद भण्डारी
17.   वैदेशिक रोजगार व्यवसायीलाई त्यसै क्षेत्रको जिम्मेवारी दिनु गलत : डा.शेखर कोइराला
18.   म पद दोहोर्याउन्न, अध्यक्षको स्वभाविक दावेदार हुँ : कुमार पन्त
19.   माफियातन्त्र उखेल्न संघ नेतृत्व अनवरत लागिरहेको छ
20.   कोरियामा नेपालीले गर्ने भनेको ‘थ्री डी’ नै हो
21.   अझै नयाँ रेमिट्यान्स कम्पनी ?
22.   आप्रवासी कामदारको सम्मान नै सुरक्षित आप्रवासन
23.   मेहनत र संघर्ष गरिरहेको छु
24.   त्रासै त्रासले घेरिएको छ वैदेशिक रोजगार
25.   इमान्दार हुँदा न्याय पाइन्छ भन्ने नजिर बस्यो
Results 59: You are at page 1 of 3
1 2 3 Next Last

Powered By : Unitech Media